محمد الريشهري
369
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
639 . الغيبة ، طوسى - به نقل از ابو الحسين بن تمام « 1 » - : عبد اللَّه كوفى ، خادم شيخ حسين بن روح ، برايم نقل كرد : پس از آن كه ابن ابى عذاقر نكوهش شد و [ از ناحيهء مقدّسه ] لعنت شد ، از شيخ ابو القاسم ، وضعيت نوشتههاى او را جويا شدند و پرسيدند : با كتابهاى او چه كنيم كه خانههايمان از آنها پر است ؟ ابو القاسم گفت : همان چيزى را مىگويم كه امام حسن بن على عسكرى - كه درودهاى خدا بر هر دوى آنان باد - در پاسخ به سؤالى مشابه فرمود . در بارهء كتابهاى بنى فضّال پرسيدند : با كتابهايشان چه كنيم كه خانههايمان از آنها پر است ؟ امام - كه درودهاى خدا بر او باد - فرمود : « آنچه را روايت كردهاند ، بگيريد و آنچه را نظر دادهاند ، رها كنيد » . « 2 » 640 . كمال الدين - به نقل از محمّد بن ابراهيم بن اسحاق طالقانى - : به همراه گروهى كه على بن عيسى قيصرى هم ميان آنان بود ، نزد شيخ ابو القاسم ، حسين بن روح - كه خدا روحش را پاك بدارد - بوديم . مردى به سوى او برخاست و به او گفت : مىخواهم در بارهء چيزى از تو بپرسم . گفت : آنچه مىخواهى ، بپرس . مرد گفت : به من بگو : آيا حسين بن على ، ولىّ خدا بود ؟ گفت : آرى . پرسيد : به من بگو : آيا قاتل او دشمن خدا بود ؟ گفت : آرى . مرد پرسيد : آيا جايز است كه خداى عز و جل ، دشمنش را بر وليّش مسلّط كند ؟ ابو القاسم حسين بن روح - كه خدا روحش را پاك بدارد - به او گفت : آنچه را به تو مىگويم ، بفهم . بدان كه خداى عز و جل آشكارا و مستقيم با مردم سخن نمىگويد ؛ بلكه خداى بزرگ باشكوه ، فرستادگانى را به سان انسانىهايى از جنس و دستهء خودشان ، به سوى آنان
--> ( 1 ) . ابو الحسين محمّد بن على بن فضل بن تمام كوفى : به دليل اين كه مسكينان او را گرامى مىداشتند ، ملقّب به « سكّين » بود . ثقه ، عين ، داراى اعتقاد صحيح ، خوشقلم ، و پُرروايت و صاحب كتاب است . از مشايخ صدوق است . شيخ طوسى در وصف كتاب الفرج فى الغيبة ، تعبير « حسن كبير » به كار برده است و در رجالش وى را در زمرهء كسانى شمرده كه از ائمّه عليهم السلام روايت نقل نكردهاند . در سال 340 ، تلّعكبرى از او روايت شنيده و اجازهء روايت كتابهايش را دريافت نموده است ( ر . ك : رجال النجاشى : ج 2 ص 305 ش 1047 ، رجال الطوسى : ص 443 ش 6320 ، الفهرست ، طوسى : ص 240 ش 713 ، رجال ابن داوود : ص 326 ش 1429 ، قاموس الرجال : ج 9 ص 455 ش 7065 ، معجم رجال الحديث : ج 17 ص 363 - 362 ) . ( 2 ) . الغيبة ، طوسى : ص 389 ح 355 ، بحار الأنوار : ج 51 ص 358 .